KhangChien.comKháng Chiến
Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954

Tham quan di tích Điện Biên Phủ: đồi A1, Him Lam, hầm De Castries và tượng đài

Gợi ý thứ tự tham quan khu di tích Điện Biên Phủ: bảo tàng, đồi A1, nghĩa trang, hầm De Castries, cầu Mường Thanh, tượng đài, Him Lam, Mường Phăng và cách ứng xử.

Visitors walking slowly along a grass path between rows of white memorial graves with incense smoke rising, green hills behind, soft overcast morning light, seen from behind

Khu di tích lịch sử Điện Biên Phủ ở tỉnh Điện Biên là di tích quốc gia đặc biệt, gồm nhiều điểm rải quanh lòng chảo Mường Thanh; một chuyến đi trọn vẹn nên bắt đầu từ Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, rồi lần lượt tới đồi A1, nghĩa trang liệt sĩ A1, hầm De Castries, cầu Mường Thanh, tượng đài Chiến thắng, cụm Him Lam – Độc Lập và Sở chỉ huy chiến dịch ở Mường Phăng. Phần lớn các điểm trong trung tâm có thể đi trong một ngày, Mường Phăng cần thêm nửa ngày.

Bài này gợi ý thứ tự đi, xem gì ở từng nơi, nên đi vào mùa nào, đưa trẻ em và người cao tuổi đi ra sao, và cách ứng xử trang nghiêm ở nơi tưởng niệm. Giá vé, giờ mở cửa và quy định có thể thay đổi, nên kiểm với ban quản lý di tích hiện hành trước khi đi.

Bắt đầu từ bảo tàng để có bức tranh toàn cảnh

Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ nằm ở trung tâm, gần đồi A1, là điểm xuất phát hợp lý nhất. Toà nhà bảo tàng hiện nay có mái được thiết kế gợi hình chiếc nón lá ngụy trang của bộ đội, dễ nhận ra từ xa. Bên trong trưng bày hiện vật, tư liệu, sa bàn và hình ảnh về chiến dịch theo trình tự thời gian, từ bối cảnh, chuẩn bị tới ba đợt tấn công và ý nghĩa.

Điều đáng xem nhất là sa bàn và sơ đồ ba phân khu của tập đoàn cứ điểm: đứng trước đó vài phút sẽ hiểu vị trí tương đối của Him Lam, Độc Lập, đồi A1, hầm chỉ huy và Hồng Cúm, giúp các điểm đến sau không còn rời rạc. Khu trưng bày về hậu cần với xe đạp thồ, quang gánh, và khu về kéo pháo thường giữ chân khách lâu. Bảo tàng còn có bức tranh tròn khổ lớn tái hiện chiến dịch, rất hợp để giới thiệu cho trẻ em. Nên dành ít nhất một tiếng rưỡi ở đây; nếu có thuyết minh viên, nên nghe phần giới thiệu chung.

Đồi A1 và nghĩa trang liệt sĩ A1

Từ bảo tàng, chỉ đi bộ một quãng ngắn là tới đồi A1, nơi diễn ra trận giằng co dài ngày nhất của chiến dịch. Trên đồi còn hố bộc phá lớn đã phủ cỏ, một phần hầm ngầm, các đoạn hào được tu bổ, xác một chiếc xe tăng và đài tưởng niệm. Đường lên đồi có bậc, không quá dốc, người cao tuổi có thể đi chậm và nghỉ giữa chừng.

Đối diện đồi A1 là nghĩa trang liệt sĩ A1, nơi an nghỉ của nhiều chiến sĩ đã hy sinh trong chiến dịch, trong đó có những phần mộ được ghi tên các anh hùng tiêu biểu. Nhiều đoàn dừng ở đây để dâng hương trước khi tiếp tục hành trình. Khi vào nghĩa trang, nên ăn mặc kín đáo, đi nhẹ, nói khẽ, không ngồi lên bậc mộ, không chụp ảnh vui đùa. Nếu gia đình có người thân là liệt sĩ Điện Biên Phủ, có thể hỏi ban quản lý về cách tra vị trí phần mộ qua các kênh chính thức trước khi đến.

Hầm De Castries và cầu Mường Thanh

Hầm chỉ huy của tướng De Castries nằm ở bờ Tây sông Nậm Rốm, cách đồi A1 không xa. Hầm được phục dựng phần mái bằng thép tấm và bao cát, bên trong chia thành các phòng nhỏ. Lối xuống hẹp và có bậc, nên đi từng người, giữ tay vịn và chú ý trẻ nhỏ. Quanh hầm còn hào giao thông và một số khẩu pháo, xe tăng cũ.

Trên đường giữa đồi A1 và hầm chỉ huy là cầu Mường Thanh, cây cầu sắt bắc qua sông Nậm Rốm mà chiều 7/5/1954 bộ đội ta đã vượt qua để tiến vào khu chỉ huy. Cầu nay được giữ làm di tích, chỉ dành cho người đi bộ. Đi bộ qua cầu rồi tới hầm, sau đó đứng ở cửa hầm nhìn ngược về phía đồi A1, người đi thăm sẽ cảm nhận rõ khoảng cách rất ngắn của những giờ cuối chiến dịch. Đây cũng là chỗ thích hợp để kể cho trẻ về buổi chiều 7/5 bằng những câu đơn giản.

Tượng đài Chiến thắng trên đồi D1

Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ đặt trên đồi D1, một trong những cao điểm phía Đông, được khánh thành dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng. Tượng đài bằng đồng, có hình ba người chiến sĩ, là công trình tượng đài lớn, nhìn thấy từ nhiều nơi trong thành phố. Lên tượng đài phải leo một đoạn bậc khá dài, nên đi vào sáng sớm hoặc chiều muộn để tránh nắng.

Từ đỉnh đồi D1 có thể nhìn bao quát toàn bộ lòng chảo Mường Thanh: dòng Nậm Rốm, khu trung tâm, hướng sân bay, các đồi phía Đông. Đây là điểm tốt nhất để đối chiếu với sơ đồ đã xem ở bảo tàng, chỉ cho nhau vị trí Him Lam, Độc Lập, hầm chỉ huy, Hồng Cúm. Với người cao tuổi hoặc trẻ nhỏ không leo được nhiều bậc, có thể bỏ qua điểm này hoặc chỉ đi tới chân tượng đài, thay vào đó dành thời gian nhiều hơn ở bảo tàng và đồi A1.

Him Lam, Độc Lập và Sở chỉ huy Mường Phăng

Cụm di tích Him Lam ở phía Đông Bắc trung tâm, nơi mở màn chiến dịch chiều 13/3/1954. Ở đây có khu tưởng niệm gắn với tên anh Phan Đình Giót, hào và lô cốt được tu bổ, cùng nghĩa trang liệt sĩ Him Lam. Đồi Độc Lập ở phía Bắc cũng có nghĩa trang và bia ghi dấu trận đánh. Hai điểm này có thể đi kết hợp trong nửa buổi.

Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ đặt trong rừng Mường Phăng, cách trung tâm vài chục ki-lô-mét về phía Đông Bắc. Nơi đây còn lán làm việc, hầm của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các bộ phận tham mưu, ẩn dưới tán rừng già, đường đi trong khu di tích là lối mòn dốc nhẹ. Đến Mường Phăng giúp hiểu vì sao sở chỉ huy giữ được bí mật suốt chiến dịch. Nên đi buổi sáng, mang giày đế bám, nước uống và áo khoác mỏng vì rừng ẩm và mát. Ở phía Nam, cụm Hồng Cúm cũng còn dấu tích hầm hào cho ai muốn đi trọn các phân khu.

Ứng xử trang nghiêm ở nơi tưởng niệm

Khu di tích Điện Biên Phủ trước hết là nơi tưởng niệm, nơi nhiều người đã ngã xuống và còn nằm lại. Ở nghĩa trang, đài tưởng niệm, hố bộc phá trên đồi A1, nên giữ trật tự, không mở nhạc, không nói cười lớn, không mặc đồ hở hang hay trang phục hoá trang. Khi dâng hương, làm theo hướng dẫn của ban quản lý, không cắm hương tuỳ tiện, không để rác lại sau khi viếng.

Chụp ảnh ở khu di tích nhìn chung được phép ở nhiều nơi, nhưng nên chụp với thái độ tôn trọng: không tạo dáng đùa cợt trên xác xe tăng, pháo hay trước mộ phần, không trèo lên hiện vật để có góc chụp đẹp. Trong bảo tàng, một số khu vực có thể hạn chế chụp ảnh hoặc dùng đèn chớp; hãy đọc kỹ chỉ dẫn. Nếu gặp các đoàn cựu chiến binh đang làm lễ, nên đứng lùi lại, nhường không gian. Những cử chỉ nhỏ ấy giúp chuyến đi có ý nghĩa hơn cả với người đi lẫn với những người đang được tưởng nhớ.

Gợi ý lịch trình một đến hai ngày

Lịch trình dưới đây chỉ là gợi ý, có thể điều chỉnh theo sức khoẻ của đoàn, thời tiết và giờ mở cửa thực tế của từng điểm.

BuổiĐiểm đếnGhi chú
Sáng ngày mộtBảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, đồi A1Xem sa bàn trước, lên đồi khi trời còn mát
Chiều ngày mộtNghĩa trang liệt sĩ A1, cầu Mường Thanh, hầm De CastriesDâng hương ở nghĩa trang, đi bộ qua cầu
Cuối chiều ngày mộtTượng đài Chiến thắng trên đồi D1Nhìn toàn cảnh lòng chảo, đối chiếu sơ đồ
Sáng ngày haiSở chỉ huy chiến dịch Mường PhăngĐi sớm, đường rừng, mang giày đế bám
Chiều ngày haiHim Lam, Độc Lập (tuỳ thời gian thêm Hồng Cúm)Kết thúc ở nơi mở màn chiến dịch

Nếu chỉ có một ngày, nên ưu tiên bảo tàng, đồi A1, nghĩa trang A1, cầu Mường Thanh và hầm De Castries, vì các điểm này gần nhau, đi bộ được, đủ để hiểu mạch chính của chiến dịch từ đầu tới chiều 7/5.

Mùa đi, đường đi và đưa trẻ em, người cao tuổi

Mùa đi. Từ tháng 10 tới tháng 4 thường ít mưa, thuận tiện đi lại. Tháng 3 là mùa hoa ban nở trắng các sườn đồi Tây Bắc; dịp 7/5 có lễ kỷ niệm, đông khách hơn. Mùa mưa có thể sạt lở trên đường đèo, nên theo dõi tin thời tiết chính thức.

Đường đi. Có thể đi máy bay tới sân bay Điện Biên Phủ hoặc đi đường bộ qua nhiều đèo, trong đó có đèo Pha Đin, một trọng điểm trên đường tiếp tế năm 1954. Đi đường bộ nên tính thời gian rộng rãi.

Đưa trẻ em. Kể trước cho trẻ vài câu chuyện ngắn như kéo pháo, xe đạp thồ, chiều 7/5 để trẻ có điều để tìm khi đến nơi. Dặn trẻ không chạy nhảy ở nghĩa trang, không trèo lên hiện vật.

Người cao tuổi và cựu chiến binh. Chọn các điểm ít bậc trước, nghỉ giữa các điểm, mang theo thuốc thường dùng. Nhiều cựu chiến binh muốn dừng lâu ở nghĩa trang hoặc nơi đơn vị cũ từng chiến đấu, nên để lịch trình thoáng.

Câu hỏi thường gặp

Tham quan di tích Điện Biên Phủ nên bắt đầu từ đâu?

Nên bắt đầu từ Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ để xem sa bàn, sơ đồ ba phân khu và trình tự chiến dịch, sau đó mới tới đồi A1, nghĩa trang A1, cầu Mường Thanh và hầm De Castries. Các điểm này gần nhau, đi bộ được.

Đi di tích Điện Biên Phủ cần mấy ngày?

Các điểm chính trong trung tâm có thể đi trong một ngày. Nếu muốn thăm thêm Sở chỉ huy chiến dịch ở Mường Phăng, cụm Him Lam, Độc Lập và Hồng Cúm thì nên dành hai ngày để đi thong thả, không vội.

Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ nằm ở đâu?

Tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ đặt trên đồi D1, một cao điểm phía Đông khu trung tâm, được khánh thành dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng. Từ đây nhìn bao quát được toàn bộ lòng chảo Mường Thanh.

Sở chỉ huy chiến dịch Mường Phăng cách trung tâm bao xa?

Sở chỉ huy chiến dịch nằm trong rừng Mường Phăng, cách trung tâm Điện Biên Phủ vài chục ki-lô-mét về phía Đông Bắc. Nên đi buổi sáng, mang giày đế bám vì đường trong khu di tích là lối mòn dưới tán rừng.

Giá vé và giờ mở cửa các điểm di tích Điện Biên Phủ thế nào?

Giá vé, giờ mở cửa và quy định tham quan có thể thay đổi theo từng thời điểm. Cách chắc chắn nhất là kiểm thông tin hiện hành với ban quản lý di tích hoặc tại quầy vé của từng điểm trước khi đến.

Khi viếng nghĩa trang liệt sĩ ở Điện Biên Phủ cần lưu ý gì?

Nên ăn mặc kín đáo, đi nhẹ, nói khẽ, dâng hương theo hướng dẫn, không ngồi lên bậc mộ và không chụp ảnh vui đùa. Nếu tìm phần mộ người thân, nên tra cứu trước qua các kênh chính thức và hỏi ban quản lý nghĩa trang.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138