KhangChien.comKháng Chiến
Đại thắng mùa xuân 1975

Dinh Độc Lập hôm nay: tham quan và những dấu tích còn lại của ngày 30/4

Dinh Độc Lập hôm nay: lịch sử toà nhà, các khu nên xem từ phòng khánh tiết tới tầng hầm, dấu tích ngày 8/4 và 30/4/1975, cách đi tham quan cho trọn và đúng mực.

Wide sunlit reception hall with polished floor, tall lacquered wooden panels and rows of empty chairs, nobody present, symmetrical composition, cream and dark wood tones

Dinh Độc Lập, còn gọi là Hội trường Thống Nhất, nằm ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, là nơi kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ trưa ngày 30/4/1975. Hôm nay Dinh là di tích quốc gia đặc biệt, mở cửa cho khách tham quan, đồng thời vẫn được dùng cho một số sự kiện lớn. Toà nhà còn giữ gần như nguyên vẹn bài trí của năm 1975.

Một buổi tham quan kỹ mất khoảng hai đến ba giờ. Bài này giới thiệu lịch sử toà nhà, các khu nên xem theo thứ tự từ tầng trệt lên sân thượng rồi xuống tầng hầm, những dấu tích gắn với ngày 8/4 và ngày 30/4/1975, cùng kinh nghiệm đi tham quan cho trọn và đúng mực. Giờ mở cửa và giá vé thay đổi theo thời điểm, nên kiểm thông tin hiện hành của ban quản lý trước khi đi.

Lịch sử toà nhà: từ dinh cũ đến công trình năm 1966

Trên khu đất này, thời Pháp thuộc đã có một dinh thự lớn dành cho người đứng đầu chính quyền thuộc địa. Sau năm 1954, dinh thự ấy trở thành nơi làm việc của người đứng đầu chính quyền Sài Gòn và được gọi là Dinh Độc Lập.

Năm 1962, dinh cũ bị hư hại nặng sau một vụ ném bom, và được phá đi để xây mới. Công trình mới do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế, ông là người Việt Nam từng đoạt giải thưởng kiến trúc danh giá Khôi nguyên La Mã. Dinh mới được khởi công năm 1962 và khánh thành năm 1966.

Kiến trúc của Dinh kết hợp phong cách hiện đại với những yếu tố phương Đông: hàng rèm hoa đá ở mặt tiền như những đốt trúc, mái bằng rộng, sân trước có hồ nước và thảm cỏ lớn. Theo nhiều tài liệu giới thiệu, bố cục mặt đứng và mặt bằng gợi những biểu tượng mang ý nghĩa tốt lành trong văn hoá Á Đông. Đây là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu của miền Nam thập niên 1960, được giới kiến trúc nghiên cứu nhiều.

Hai mốc lịch sử để ý khi tham quan: 8/4 và 30/4/1975

Ngày 8/4/1975, phi công Nguyễn Thành Trung lái máy bay chiến đấu ném bom Dinh Độc Lập rồi bay về vùng giải phóng. Trên sân thượng của Dinh, những vị trí trúng bom được đánh dấu để khách nhận ra. Đây là chi tiết nhiều người đi qua mà không để ý, nên khi lên sân thượng, hãy tìm những dấu đánh dấu ấy.

Trưa ngày 30/4/1975, xe tăng của Quân giải phóng tiến vào qua cổng chính, lá cờ được cắm trên nóc Dinh khoảng 11 giờ 30. Trong khuôn viên hiện trưng bày xe tăng cùng loại với những chiếc xe đã vào Dinh hôm ấy, đặt gần cổng để khách hình dung lại khoảnh khắc lịch sử. Hai chiếc xe tăng thật mang số hiệu 843 và 390 là bảo vật quốc gia, được bảo quản tại hệ thống bảo tàng quân đội.

Ngoài ra, phòng khánh tiết và các phòng họp là nơi diễn ra những sự kiện cuối cùng của chính quyền Sài Gòn. Đứng trong những căn phòng ấy, nhìn bài trí còn giữ nguyên, người xem dễ cảm nhận được bầu không khí của những ngày cuối tháng 4 năm ấy.

Những khu nên xem theo thứ tự

Đi theo trình tự từ dưới lên trên rồi xuống tầng hầm giúp không bỏ sót và đỡ mỏi chân. Lối đi trong Dinh thường có biển chỉ dẫn và hướng đi cố định.

  • Tầng trệt: phòng họp nội các, phòng khánh tiết lớn dùng cho các buổi tiếp đón, phòng tiệc. Chú ý cách bài trí đối xứng, đồ gỗ sơn mài, các bức tranh lớn treo tường.
  • Tầng một: phòng trình quốc thư, phòng làm việc của người đứng đầu chính quyền, phòng tiếp khách. Đây là khu có nhiều tác phẩm sơn mài và đồ nội thất đặc trưng của thập niên 1960.
  • Các tầng trên: khu sinh hoạt gia đình, phòng giải trí, phòng chiếu phim, sân thượng có khoảng sân dành cho trực thăng. Từ sân thượng có thể nhìn thẳng ra đại lộ phía trước.
  • Tầng hầm: hệ thống đường hầm, phòng chỉ huy, phòng thông tin liên lạc với các thiết bị cũ còn giữ nguyên. Đây là khu nhiều người thích nhất vì cho thấy bộ máy chỉ huy thời chiến vận hành ra sao.
  • Khuôn viên: thảm cỏ, hồ nước, cổng chính, khu trưng bày xe tăng và một số hiện vật quân sự. Nên dành thời gian đi một vòng ngoài trời, nhất là vào buổi sáng.

Nếu thời gian ít, ưu tiên phòng khánh tiết, phòng trình quốc thư, sân thượng và tầng hầm. Nếu đi cùng trẻ nhỏ, nên đi tầng hầm sau cùng, vì trẻ thường thích khám phá khu này và sẽ không đòi về sớm.

Sau năm 1975: từ dinh thự quyền lực đến di tích

Sau ngày giải phóng, toà nhà được gọi là Hội trường Thống Nhất. Tháng 11/1975, Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất đất nước, cuộc gặp giữa đoàn đại biểu hai miền để bàn việc tổng tuyển cử chung, được tổ chức tại đây. Như vậy, cùng một toà nhà vừa là nơi kết thúc chiến tranh, vừa là nơi khởi đầu các bước thống nhất về nhà nước.

Toà nhà sớm được công nhận là di tích lịch sử, và năm 2009 được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt, mức xếp hạng cao nhất đối với di tích ở Việt Nam. Ban quản lý di tích giữ gìn bài trí các phòng gần như nguyên trạng, đồng thời mở cửa cho khách tham quan và tổ chức các trưng bày chuyên đề theo dịp.

Ngoài vai trò di tích, Dinh vẫn được dùng làm nơi tổ chức một số hội nghị, sự kiện lớn của thành phố và trung ương. Vì vậy, có những ngày một phần khu tham quan tạm đóng. Đây là lý do khách nên kiểm lịch trước khi đi, nhất là khi đi theo đoàn đông hoặc đi xa tới.

Kinh nghiệm đi tham quan cho trọn

Nên đi vào buổi sáng, khi trời chưa quá nóng và lượng khách còn thưa. Các dịp lễ 30/4, 2/9, cuối tuần thường rất đông, nếu muốn xem kỹ thì chọn ngày thường. Mang theo nước uống, mặc trang phục thoải mái nhưng lịch sự, đi giày dép dễ đi vì phải lên xuống nhiều tầng cầu thang.

Nếu muốn hiểu sâu, có thể thuê hướng dẫn viên tại chỗ hoặc dùng thiết bị thuyết minh nếu ban quản lý cung cấp. Đọc trước một chút về Chiến dịch Hồ Chí Minh và những giờ cuối ngày 30/4 sẽ giúp buổi tham quan có ý nghĩa hơn nhiều so với chỉ đi xem phòng ốc.

Một số khu có thể hạn chế chụp ảnh hoặc không cho dùng đèn chớp, nên để ý biển báo và hướng dẫn của nhân viên. Không leo trèo lên hiện vật, không ngồi lên đồ nội thất trưng bày, không chạm vào các tác phẩm sơn mài. Giờ mở cửa, giá vé, các khu tạm đóng để phục vụ sự kiện có thể thay đổi, nên kiểm thông tin hiện hành của ban quản lý trước khi đi.

Đưa con đi Dinh Độc Lập: biến chuyến đi thành bài học nhẹ nhàng

Với trẻ nhỏ, Dinh Độc Lập trước hết là một toà nhà lớn có xe tăng, có trực thăng trên sân thượng, có đường hầm bên dưới. Điều đó đủ để trẻ thích thú. Cha mẹ có thể dùng chính sự thích thú ấy để kể một câu ngắn: "Ngày xưa, xe tăng như thế này đã vào cổng kia, và chiến tranh kết thúc."

Với trẻ lớn, có thể giao cho con một nhiệm vụ nhỏ: tìm những vị trí trúng bom ngày 8/4 trên sân thượng, tìm phòng nơi có cuộc họp cuối cùng, đếm số tầng của Dinh. Biến chuyến đi thành một cuộc khám phá giúp con nhớ lâu hơn, và không phải nghe người lớn giảng giải liên tục.

Sau buổi tham quan, hỏi con thích nhất điều gì, thấy điều gì lạ, có câu hỏi gì. Không chấm điểm câu trả lời, không bắt con nhắc lại ngày tháng. Nếu con hỏi điều cha mẹ chưa biết, cùng tìm hiểu trên tài liệu chính thống khi về nhà.

Kết hợp với các điểm lịch sử khác trong thành phố

Ở gần Dinh Độc Lập có Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, nơi trưng bày nhiều tư liệu về hậu quả chiến tranh. Bảo tàng này có nhiều hình ảnh nặng nề, nên nếu đi cùng trẻ nhỏ cần cân nhắc, chọn khu phù hợp và chuẩn bị tâm lý cho con trước.

Đi xa hơn một chút có địa đạo Củ Chi, di tích về làng ngầm thời kháng chiến, thích hợp cho một chuyến đi trong ngày. Trong nội đô, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh và một số di tích biệt động Sài Gòn cũng lưu giữ những câu chuyện về cuộc chiến trong lòng thành phố.

Nếu có hai ngày, có thể sắp xếp: một ngày ở trung tâm với Dinh Độc Lập và các bảo tàng, một ngày ở địa đạo Củ Chi. Đi theo trình tự này, người xem sẽ thấy được cả hai phía của câu chuyện: những người bám trụ ở vùng ven, và khoảnh khắc kết thúc ở trung tâm thành phố. Giữa các điểm, nên dành thời gian nghỉ, uống nước, nhất là vào mùa nắng nóng tháng 4, tháng 5. Với người lớn tuổi hoặc cựu chiến binh trong đoàn, nên hỏi trước sức khoẻ, sắp xếp chỗ ngồi nghỉ, và để họ có thời gian lặng lẽ ở những nơi gợi nhiều ký ức. Nhiều cựu chiến binh trở lại Dinh sau mấy chục năm đã đứng rất lâu trước cổng chính; người đi cùng chỉ cần kiên nhẫn chờ, không cần hỏi han dồn dập.

Câu hỏi thường gặp

Dinh Độc Lập còn gọi là gì?

Dinh Độc Lập còn được gọi là Hội trường Thống Nhất. Đây là di tích quốc gia đặc biệt ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, nơi kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ trưa ngày 30/4/1975, hiện mở cửa cho khách tham quan.

Ai thiết kế Dinh Độc Lập?

Dinh Độc Lập hiện nay do kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế, khởi công năm 1962 và khánh thành năm 1966. Ông là người Việt Nam từng đoạt giải Khôi nguyên La Mã, và công trình được xem là tiêu biểu cho kiến trúc thập niên 1960 ở miền Nam.

Tham quan Dinh Độc Lập mất bao lâu?

Một buổi tham quan kỹ thường mất khoảng hai đến ba giờ, gồm các tầng, sân thượng, tầng hầm và khuôn viên. Nếu thời gian ít, có thể ưu tiên phòng khánh tiết, phòng trình quốc thư, sân thượng và tầng hầm.

Xe tăng ở Dinh Độc Lập có phải xe thật năm 1975 không?

Xe tăng trưng bày trong khuôn viên là xe cùng loại với những chiếc đã vào Dinh. Hai chiếc xe thật mang số hiệu 843 và 390 đã được công nhận là bảo vật quốc gia và được bảo quản tại hệ thống bảo tàng quân đội.

Giờ mở cửa và giá vé Dinh Độc Lập là bao nhiêu?

Giờ mở cửa và giá vé có thể thay đổi theo thời điểm, và có những ngày một số khu tạm đóng để phục vụ sự kiện. Nên kiểm thông tin hiện hành của ban quản lý di tích ngay trước khi đi để tránh mất công.

Đưa trẻ nhỏ đi Dinh Độc Lập có phù hợp không?

Phù hợp, vì Dinh có xe tăng, sân thượng có trực thăng, tầng hầm có đường hầm, trẻ thường thích khám phá. Cha mẹ nên kể câu chuyện ngắn gọn, giao cho con nhiệm vụ tìm hiểu nhỏ và không biến chuyến đi thành bài kiểm tra.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138